Artxiboa

Euskal Herriaren idiosinkrasian basoa eta zurezko zimenduak daude. Dokumental honetan aintzinatetik etorkizunerako bidaia egingo dugu lur honetako gizakiaren eta zuraren arteko harremana azalduz. Horretarako pertsonaia hautatuen bizi esperientzia pertsonala eta mundu mailako adituen txori-begirada erabiliko ditugu, historia eta istorio konbinaketa poliedriko baten bidez lehengo, oraingo eta etorkizuneko basoen eta zuraren gako nagusiak azalduz.

Gladys del Estal Ferreño, 1979an, Ingurumenaren Nazioarteko Egunean, energia nuklearraren aurkako jardunaldi batean, Guardia Zibileko agente baten tiroaren ondorioz hil zen 23 urteko neskaren oroimen eta transmisioa. Dokumentalak gertaera horiek gogora ekarri nahi ditu, bai Europan, bai Euskal Herrian. Festa aldarrikatzailea baimenduta zegoen, eta ez zen arrazoirik egon poliziak belardian esku hartu izana justifikatzeko. Filmak 1979ko ekaineko gertakariak birsortzen ditu, eta hitza ematen die hildako neskarekin aldi hartan, belardian eta Ebroko zubian topo egin eta sufrimendua gertutik bizi izan zuten lekuko zuzenei. Hilabete batzuk lehenago istripu nuklearra gertatu zen Three Mile Islanden (Harrisburg, AEB) eta nazioarteko mugimendu antinuklearrak efemeride horretan mobilizatzeko deia egin zuen. Latitude horietan Tuteran egitea erabaki zen. Euskal kostaldean programatutako hiru zentral nuklearrez gain (Lemoniz, Ea, Ispaster eta Deba), Arguedasen (Nafarroa) zentral nuklear bat eraikitzeko asmoa zegoen, Tutera ondoan. 1979ko ekainaren 3ko deialdian Bardeako tiro poligonoa eraistea eskatu zen; aldarrikapen biak kartelean jaso ziren, eta hori guztia dokumental honetan jorratzen da. 60ko, 70eko eta 80ko hamarkadetan Europan egindako protestak ezagutuko ditugu, bai zentral nuklearren aurka egiteko, bai haien alderdi militarrari aurre egiteko: bonba atomikoa, proba nuklearrak, euromisil elektrikoak, besteak beste, Greenpeacen eskutik. Europako eta Euskal Herriko mugimendu antinuklearra ezagutuko dugu, ibilbide honetan eguzki irribarretsu antinuklearra eta Deban proiektatutako zentral nuklearraren aurka egiteko egindako lehen itsasgarria lagun. Talde hori Danimarkara joan da, eta han, nuklearren aurkako logoa diseinatu duena eta haren sustatzaileak elkarrizketatu ditu. Zuzendaritza: Bertha Gaztelumendi gidoia: Sabino Ormazabal musika: Dani Venegas

Urtegi batetik bi milioi metro kubiko ur hustea, desagertzeko zorian dagoen animalia txiki bat babesteko. Hori izan da Enobietako urtegia kentzeko lan egin dutenen ahalegina. Eta ametsa beteta, muturluze piriniarrari babesleku seguru bat eman diote. Artikutzan gertatu da istorio harrigarri hori, duela mende bat Donostiak Nafarroan erositako lursailan. Gaur egun, Kantauri kostaldeko baso natural onenetako bat han dago.

1979an, Three Mile Islandeko (Harrisburg, AEB) istripu nuklearraren ondoren, eta Ingurumenaren Nazioarteko Egunaren ospakizunekin bat eginez, ekainaren 3an, nazioarte mailako mugimendu antinuklearrak hainbat mobilizazio antolatu zituen. Gurean, Tuteran ekitaldi bat egitea erabaki zen. Izan ere, euskal kostaldean programatutako hiru zentral nuklearrez gain (Lemoiz, Ea-Ispaster eta Deba), Arguedasen laugarren bat eraikitzeko proiektua baitzegoen, Tutera alboan, alegia. Deialdi hartan, era berean, Bardeetako tiro-eremua desegitea ere aldarrikatu zen. Gladys del Estal Ferreño Tuterara joan zen, baina ez zen itzuli. Guardia Zibil baten tiroak hil egin zuen manifestaldi baketsu eta baimendu hartan.

Oum izurde zuria, bere lagun Yann eta Marinarekin batera, Maotou izeneko uhartean bizi da. Hirurek abentura ahaztezinak biziko dituzte itsasoan.

Askotariko gaiak lantzen dituen tertulia. Jorratuko dugun arloan adituak diren gonbidatuekin solasaldia gidatuko du Ainhoa Ibañez kazetariak.

Klima aldaketa eta trantsizio ekologikoa hizpide dituen saio honetan ikerketak ere tarte berezia izango du. Datorkigunaren aurrean zer egin dezakegun ezagutzera eman nahi dugu, Guillermo Roak gidatutako saioan. Elhuyarrekin elkarlanean.

Arantza Ruizek egindako elkarrizketak politika, gizarte eta ekonomia erreferenteei.

Ekonomia solidarioarekin, enpresen alderdi sozialarekin eta kalteberatasunean dauden pertsonen kontratazioarekin zerikusia duen guztia.

UIK, EHUren Uda Ikastaroen inguruan, Euskadi Irratian landutako edukia.

"Euskadi ekonomia ituna: geure eskubidea" dokumental historikoak Euskal Kontzertu Ekonomikoaren 140 urteko ibilbidea errepasatuko du, 1878tik 2018ra bitartera, jatorritik, Foruetatik abiatuz. Erdi Arotik datorren arau multzoa dira Foruak eta lehenengotariko sistema politiko demokratikoaren bidea erraztu zuten.

Dokumental honen bitartez foruen historia kontatzen da, baita 1839 eta 1876 urte artean emandako abolizio prosezua ere. Gainera, oraindik XXI. mendean foruek duten garrantzia eta eragina azaltzen da, eta horretarako Juanjo Alvarez bezalako adituekin hitz egin dugu.

Union Cerrajeran lan egin zuten hainbat langileren eskutik, enpresak Debagoienean izan duen eragina errepasatzen da erreportaje honetan. Enpresaren historia, urrezko urteak eta beherakada, borroka urteak, eta desagertu arte emandako pausoak protagonisten ahotik. Arrasateko lantegien gainean jardungo dute, baina baita Bergarako labe garaiek izan zuten garrantzia, eta izango dezaketen etorkizunaren gainean hausnarketa bat.

Kultur aniztasuna ardatz duen errepotaje saioa, migrazioa, integrazioa edo bizikidetza kasuak biltzen dituena.

Faktoria albistegian landutako gaiak. Kazetaritza lana, gure inguruan gertatzen dena ulertzeko, lerroburuetatik harago.

Iñaki Guridik eta bere lantaldeak ekarriko dizkizu Euskal Herrian eta munduan gertatzen denaren kontakizuna eta analisirako gakoak. Aktualitatea, ertz guztietatik begiratuta, aztertzen dute albistegietako lantalde zabalak eta erreferentziako kolaboratzaile sareak.