Artxiboa

1978an emakume talde batek trenbideak altxatu zituen Bilbon bere lekuan zuhaitzak landatzeko. Neskato batek hortzak galdu ditu. Oihu matxistak plantatutakoa isilarazten eta ezabatzen saiatzen dira. Baina hortzak berreskura daitezke.

“Herri honetako lesbiana bat naiz” idatzia duen argazki bat. Irudiaren erdian estalita dagoen pertsona bat. Lehen pertsonan egindako bilaketa bat, argazki horren protagonista aurkitzeko zabaltzen diren artxibo, geografia, garai eta kontakizunen artean.

Itxaro Borda idazlearen hitzak, Euskal Herriko nazio proiektuari buruz orokorrean eta emakume batekin pasaturiko gau bati buruz partikularrean.

Errudun sentiarazten gaituen zerbaiti buruzko oroitzapen lausoa, haurren errugabetasunari buruzko nozio faltsuak, eta komunitate bereko pertsona zaurgarrien artean trukatutako irainak eta sastakaiak. Nire errua da.

Pepe Espaliúren Carry performancean inspiratuta, egileak oroitzapen faltsu bat sortzen du gertaera horretan, osaba kontserbadoreaz lagunduta, 6 urteko haur gisa parte hartzeaz, Hiesarekiko eta ezezagunarekiko haurtzaroko beldurraren aurka borrokatzeko modu gisa.

Cuerpos-ek kuir hitza espazio ezberdinei egindako mehatxu gisa ulertzen du. Kuir gorputza ez dagokio indarkeria sortzen den lekuari, baina ezta Jainkoa nagusi den lekuari ere. Eta hala ere, existitzen da.

Film labur honek amodioarekiko paralelismoa piztu nahi du, ikusmenaren sentsibilitatearen eta erraien bidez. Lehertu, itsutu, elikatu eta batzuetan askatzen duen maitasuna.

1979an Polizia Nazional batek Francis izeneko transformista bat hil zuen Errenteriako diskoteka batean. Urte batzuk geroago, gazte eta queer batek istorio hori ezagutzen du, eta Francisi gutun bat idaztea erabakitzen du. Gutun horretan, Francisen historiak eta bereak bat egiten dute.

Norak, Bartzelonan bizi den pertsona ez-bitarrak, bere genero-identitateari buruz hausnartzen du hirian zehar grabatu dituen irudiak amak txikia zenean grabatu zizkion irudiekin uztartuz.

Memoriak gure burua ezagutzeko oinarri bat eskaintzen digu, baina nola gogoratu inork aipatzen ez duen zerbait? Euskal filmategiak utzitako artxiboko irudien bidez, Isa Saezek bere amonarekin hitz egiten du bere harremanaren tabuen inguruan. Familiaren herentzia eta "beste" familiaren oroimena, aukeratutakoa, uztartuko dituen saiakera. Familia identitatearen aldarrikapena.