Artxiboa

Angulak saltzen dituzten bi anaiek erosle atzerritar bat behar dute negozioak egiteko eta, horretarako, Kubara joatea erabakitzen dute.

Ramon Saizarbitoriak (Donostia, 1944) idatzitako “Ehun metro” nobelak, Franco diktadorea hil eta urte betera, 1976an ikusi zuen argia. Artean indarrean zegoen zentsura-legerik ez zuen gainditu, ordea, eta eleberriaren lehenengo edizioa bahitu eta liburu-dendetatik erretiratu zuten, Saizarbitoria bera prozesatu eta epaitu zutelarik. Zentsura-legea ezabatuta, itzuli zen nobela liburu-dendetara. Behin eta berriz aipatu dira nobelaren arkitektura, kontakizunean erabilitako teknika, baliabide eta estrategia aberatsa, poliziarengandik ihesi doan aktibistak poliziaren tiroz zerraldo erori arte lasterka egiten dituen ehun metroak kontatzeko garaian. Ihesi doan bitartean, bere bizitzako pasadizoak oroitzen ditu protagonistak, lekuko anonimo batengana hurbiltzeko ahaleginean, testigu hari bizitza eskainiko balio bezala.

Domingok etengabeko jolas gisa bizi du bizitza. Integritate fisikoa ere arriskuan jarriz apustu egitea gustatzen zaio. Apustuak era askotakoak izaten dira, baina izugarriena tabernako barratik urdailaren kontra salto egitea da, zenbat eta gehiagotan hobeto. Marcelinak, bere emazteak, esperotakoa eta saihestezina dena jakinaraziko dioten egun tragikoaren etengabeko ziurgabetasuna bizi du.

Arraldeko bizilagunen istorioak biltzen dituen telesaila.

Bi neska diru gabe daude, eta beren arazo ekonomikoen konponbidea aurkitu dutelakoan daude beren pisua mutil gazte batekin partekatzea erabakitzen dutenean. Gazte hau, ordea, ez da Rockefeller aberats bat, eta hiru protagonistek gorabehera ugari biziko dituzte berehala estuasun ekonomikoen ondorioz, ikus-entzuleei barre-algarak sortuz.

Juan Auzmendik, herri txiki bateko sakristauak, aukera berrien bila Ameriketara emigratzea erabaki du. Bidaia ordaintzeko parrokoaren aurrezkiak lapurtu eta Pasaiako porturako bideari ekingo dio. Baina garaiak nahasita daude. Herrialdea berriz ere gerra zibileko bidean dago eta kostalderako bidaia zaildu egiten da.

"Flamingo berria" diskoteka bat da. Bertan, ostiralero, ikuskizunak antolatu ohi dira.

Osakidetzatik kanporatutako sendagile batek gaixo mentalentzako eritegi bat irekitzea erabaki du. Horretarako erizain zital bat eta bere lanbideaz ezer ez dakien erizain lirain bat kontratatu ditu. Bere eritegia mota guztietako pertsonaiek bisitatu dute: babes bila dabilen gangster batek, basapiztiarik gabeko piztia-hezle batek, apaiz irudikor batek, piromano tutudun batek, ezkonberri batek, gerra bila dabilen militar batek, espekulatzaile batek, eta abar.

Arnold adin ertaineko sagu bat da eta krisi existentzial batean harrapatuta dago. Bere ezkontza gainbeheran da, bizitza zentzugabea iruditzen zaio, eta inguruko guztia iruzur handi bat dela susmatzen hasten da. Bere lagunik onena egoera susmagarrietan hiltzen denean, Arnold ziur dago zerbait ondo ez dabilela. Eguneroko paranoia huts baten moduan hasten dena, ihesaldi batean bihurtzen da, askatasun txiki baten bila.

Sara eta Paul nerabezaroan murgildu dira. Bizi esperientzia berriak, erronka berriak, lagun berriak… Mario, brasildar mutiko beltza, eta Izar, gitarra jole eta abeslaria, ezagutuko dituzte. Udako oporretan, elkartu eta musika taldea sortuko dute. Eta bidean, jakina, makina bat buruhauste eta komeria biziko dituzte. Amodio istorioak tarteko. Aniztasun eta berdintasunean, beti.

Sara, Paul, Izar eta Marioren arteko harremana aldatu egin da ikasturte honetan. Sarak eta Izarrek, eskola berean jarraitzen dute, eta jakina, lagunak dira. Baina mutilekiko harremana aldatu egin da. Mariok, herrian jarraitzen du, baina eskolaz aldatu da eta lagunez ere bai. Nola nahi, Paulena da aldaketa handiena. Aragoiko herri txiki batera joan behar izan du bizitzera, amak eta haren bikotekideak jatetxea zabaldu dutelako bertan. Paul ez dago gustura aldaketarekin. Amarekin haserre, eskolakideekin haserre, amaren bikotekidearekin haserre; bere buruarekin haserre bizi da.

Linbo ez da late-night klasiko bat, baina late-night baten egitura erabiltzen du. Ez da umore saio hutsa, baina umorea da bere hizkuntza nagusia. Ez da aktualitateari estuki lotutako programa bat, baina belaunaldi baten (edo batzuen) kezka sozial, kultural eta existentzialei erantzuten die. Zirikatzailea eta mutantea da, eta ez da etiketa bakarraren pean kabitzen. Horixe da, besteak beste, Linbo. Aitziber Grados altsasuarra du aurkezle, eta alboan, bidelagun, satelite bat baino gehiago: Olaia Inziarte, Antton Telleria, Julen Goldarazena Flako, Maialen Sorzabalbere…

Ilaski Serranok aurkeztutako literatura saioa.

Aitziber Garmendiak eta Jon Plazaolak gidatutako umore saioa. Astero, punta puntako euskal aktoreak hartuko dituzte gonbidatu platoan.

Gure herriaren oraina ulertzen laguntzen duten testigantzak biltzeko podcasta. 70 hamarkadatik aurerra izan diren indarkeriazko gertakarien inguruko ahotsak eta lekukotzak jasotzen ditu podcast honek.

Elkarrizketa podcasta, baina, ez edonolakoa. Oier Aranzabalek pertsonaia baten etxera sartuko gaitu, berarekin solasean jardun eta istorio berriak kontatzeko. Sortzaileak, musikariak, aurkezleak eta zerbait interesgarria esateko daukan oro.

Sortzaileen txokoa da Arratsean. Sortzaileen amets, beldur, egonezin, gorabehera, gogo, ilusio, ahuldade eta indarguneen oihartzun. Sortzaileen ahotsez. Entzule perfektuaren bila. Beti.

Radio Euskadiko zerbitzari kulturala, Maider Martinen eskutik.

Faktoria magazinean zer esana duten pertsonak gonbidatzen ditugu egunero. Entzutea eta ikastea gustatzen zaigulako. Denak, etxerako modukoak.

Radio Euskadiko literatur komunitatea.