Artxiboa

50eko hamarkada, Espainiako probintzia batean. Haur bat bere gurasoak nolakoak diren hobeto ezagutuz joango da: aita frankismoaren aurkakoa da; ama, berriz, erregimenaren aldekoa. Haurrak pedal auto bat ikusiko du denda batean, eta hura lortzea amestuko du.

Teresa neska alai eta urduria da. Jeloskor dago nebaz, uste baitu amak bere erruz ez diola jaramonik egiten. Egun batean Tim ezagutzen du, basoko iratxoa, udaberria sortzen ari ziren bitartean bere kideetatik banandu zena. Elkarrekin abentura pila bat biziko dituzte, ferianteak eta bere laguntzaileek harrapa dezaten saihestuz, hura erakustearen truke dirua lortzeko asmoz.

Chung-I Fly Asiako usoa, Paulov Europa Ekialdeko arratoia, Ramon Karibeko labezomorroa eta Tano kaleko katua etxegabeak dira. Miseriatik alde egitea dute amets, eta Norarekin topo egiten dutenean ametsa errealitate bihurtzeko aukera ikusiko dute.

Amila bederatzi urteko neskatoa da eta jaio zenetik osasun arazoak izan ditu, baina azkenaldiko zorabioek eta buruko minek ospitaleratu egin dute, oraingo honetan luzerako. Ospitalean bere lagunik onenak ditu: Fede, Mai eta Tximas. Bitartean, mundu mitologikoan gorabeherak egongo dira, eta Tasuri gaiztoa Amila bahitzera joango da. Berak ez dakien arren, Amila da mitologiaren azkeneko lamia, Intza lamiaren eta gizaki baten alaba, eta bere urrezko orraziak boterea emango lioke Tasuri gaiztoari. Tasuriren mandataria, ordea, nahastu egingo da eta Mai eramango du Amilaren ordez. Une horretatik aurrera, Olentzero, Amila, Fede eta Tximas mundu mitologikoan barneratuko dira Mairen bila, baita urrezko orraziaren bila ere.

Lur eta Ametsen gurasoek asteburu honetan ezkontza dute eta bikiak amona Andereren etxean utzi dituzte asteburu pasa. Baina Andereren eta bere katu Baltaxarren boterei esker, ez da asteburu arrunta izango. Bidaia batean murgilduko dira, garai eta sasoi desberdinetan abentura gazigozoak bizituz, gure historian zehar bidaiatuko dute. Beti izango dira beraiek protagonista, Andere eta Baltaxarren laguntza ordaingabearekin. Baina, tamalez, gaiztoak, sasoi eta garai desberdinetan, ia beti izango dituzte atzetik.

Menchu Gutiérrezen "El faro por dentro" eleberriaren bertsio librea. Etxe-aldaketetan ibiltzen den kamioia Igeldoko itsasargira doa. Txakur arraro baten jabe den emakumea bizi da bertan. Itsasargiaren barneko giro ilunean haluzinazio arraroenen protagonista bihurtuko da.

Lazaroren bizitzan sarri tartekatzen dira 'zoritxarra eta zorte ona', eta bere xalotasun inozotik abiatuta, bizirik irauteko sen ikaragarriaren jabe egingo da pixkanaka. Harrizko zezen baten adarkadak esnaraziko du munduaren gordintasunera, nagusi itsuak bere lelotasunetik aterako baitu amarru latz batez. Gero, Lazaro hor ibiliko da itsuarekin lehian, nork maltzurkeria handiago egingo elkarri. Denok ezagutzen ditugun pasarteak biziko ditu: mahatsondoarena, adibidez, edo ardo pitxerrarena. Eta azkenean mendekua hartuko du, harrizko zezenaren adarkadaren ordainetan, itsuari beste amarru bat eginez, eta han utziko du plaza baten erdian konorterik gabe, harrizko zutabe bat buruaz jo ondoren.

Loiolako jesuiten apaiztegitik alde egin ondoren, Robertok, bere herriko parrokoaren bitartez, Etxebarriako kondearen ilobak ziren bi haur umezurtzen irakasle gisa lan egiten du.

Alicia epailea da, ETAk hil zuen bere aita bezala. Orain Ricardo senarrarekin bizi da Bilbo aldeko urbanizazio batean. Ondoko etxean bikoteak oso lagun duen Rosa bizi da Maria alabarekin, laster Andonirekin harreman gatazkatsua hasiko duen nerabea. Andoni auzo marjinal batean bizi da, ETAko kide izandako Antonio aitarekin. Sei pertsonaia horiek elkarren aurka arituko dira, egungo zein iraganeko gertakarien korronteak eramanik, eta denengan eragingo du umezurtz izatearen sentipenak.

Kepa eta Martin haurtzaroko lagun minak dira, txirrindularitza zaleak. Berrogeina urte inguru dituzte eta lan egiten duten enpresa bi urtez dabil langileekin gatazkan. Enpresa beste nonbaitera eramango duten zurrumurrua zabaldu da.

Hogeita hamar bat urte eta seme bat dituen emakume bat hainbat urte ezkonduta egon ondoren senarrak zergatik utzi ote zuen gogoeta egiten ari da.

Euskal matriarkatuaren ideia aspaldidanik egon da gure gizartean, baina nondik dator? Gizartearen isla da, ala gizartearen nahia?

Juan Auzmendik, herri txiki bateko sakristauak, aukera berrien bila Ameriketara emigratzea erabaki du. Bidaia ordaintzeko parrokoaren aurrezkiak lapurtu eta Pasaiako porturako bideari ekingo dio. Baina garaiak nahasita daude. Herrialdea berriz ere gerra zibileko bidean dago eta kostalderako bidaia zaildu egiten da.

Ane bere jaioterrira itzultzen da bere aitonaren ustekabeko hiletagatik. Itzulerak bere familiako emakumeekin elkartze estua dakar. Dena arraro bihurtzen hasten da ehorztetxearen aldetik zenbait anomalia susmatzen dituenean.

Hogei urte inguruko gazte donostiar bat, Juan Martin, urte batzuetan euskara euskaltegietan landu ondoren, Gipuzkoako herri txiki bateko baserri batera abiatuko da benetako euskara ikastera.

Norak 30 urte ditu. Nicolas aitona argentinarrarekin bizi da eta bere bizitza ez da berak uste zuena. Lan txikiak ditu eta ia ez da bere herritik atera. Aitona galtzen duenean, Euskal Herriko kostaldetik bidaia bat hastea erabakitzen du, bere errautsak amonaren errautsen ondora eramateko.

Bullying arazoak modu umoretsu eta entrentenigarri batean lantzen dituen filma. Eskolan bullying sufritzen duen ume talde batek talde sekretu bat osatu du eta iseka egiten dieten umeen kontrako ekintzak egiten hasiko dira.

XVII. mendean, Euskal Herriko mendietan eta sorgin ehizan, Kattalinek senarrarengandik ihes egiten du, eta gauaren erdian alde egiten du baserritik. Basoaren belztasunean galduta, haren atzetik dabilen presentzia sentitzen du. Bidean, hiru emakumerekin topo egiten du, eta, ibaiaren ondoan arropa garbitzen duten bitartean, beldurrezko ipuinak eta herriko esamesak partekatzen dituzte. Bere harridurarako, Kattalin istorio horien parte bihurtuko da azkenean.

Amaia publizitate agentzia bateko zuzendaria da. Arina, aktiboa eta, gainera, erakargarria da. Bere bikotekideak Mikel du izena, arrakasta profesionalik ez duen zorte gutxiko gizona. Hori dela eta, harremana ez dago unerik onenean. Dena korapilatzen da Amaiak aktore gazte eta erakargarri bat ezagutzen duenean, berak nahi duen edozein emakume lortzera ohituta dagoena, eta proposamen liluragarriekin etengabe erakarriko duena. Bestalde, Mikelek pilak jarriko ditu bere neskaren maitasuna berreskuratzeko.

Josean Sagastizabalek izen berarekin argitaratutako eleberrian oinarrituta dagoen telesaila. Hogei urte inguruko gazte donostiar bat, Juan Martin hainbat urtetan euskara euskaltegietan landu ondoren, Gipuzkoako herri txiki bateko baserri batera abiatuko da, benetako euskara ikasteko asmoarekin.

Gaizka Izagirre zinema eta telesail kritikariak gidatutako podcasta da "Klaketa". Euskal ikus-entzunezkoak ditu ardatz, eta atal bakoitzean film edota telesail bat da hizpidea. Bertan lan egindako protagonista bat gonbidatzen dugu, izan aktore, zuzendari, makilatzaile, produktore, gidoilari... Elkarrizketatua sakonago ezagutzeko aukera duzu, bere ibilbidea, eta aukeratutako filmaren bitxikeriak edota anekdotak.